Spieren zijn energetisch verrassend inefficiënt. Slechts ongeveer 20 tot 25% van de gebruikte energie wordt omgezet in mechanische arbeid, de overige 75 tot 80% komt vrij als warmte. Een wielrenner tijdens een zware beklimming wordt daardoor letterlijk een grote warmtebron. Je prestatie wordt dan ook niet alleen bepaald door sterke benen of een goed hart, maar ook door je vermogen om die warmte kwijt te raken, ook wel thermoregulatie genoemd. En dat kan je trainen doorwarmtegewenning of warmte-acclimatisatie.
Door je lichaam regelmatig gecontroleerd aan warmte bloot te stellen, leert het efficiënter omgaan met hitte. Je begint sneller te koelen, zweet op het juiste moment en je hart hoeft minder hard te werken om dezelfde lichaamstemperatuur onder controle te houden.
> Lees meer over thermoregulatie
Wanneer je lichaam beter gewend is aan warmte, kan het sneller bloed naar de huid sturen, eerder beginnen zweten en de geproduceerde warmte efficiënter afvoeren. Daardoor blijft er meer circulerende capaciteit beschikbaar voor de werkende spieren en daalt de fysiologische belasting tijdens inspanning in warme omstandigheden. Warmte-acclimatisatie is dan ook een gevestigde trainingsstrategie binnen de inspanningsfysiologie.
Dat betekent niet dat je plots sneller wordt door alleen warmte te ondergaan: de beste prestaties ontstaan nog steeds door goede training. Warmtegewenning is een aanvullende strategie die vooral helpt wanneer je moet presteren in warme omstandigheden of gedurende lange tijd intens sport.
Binnen het professionele wielrennen is warmte-acclimatisatie de voorbije jaren steeds populairder geworden. In de zogenaamde 'heat camps' bereiden ze het lichaam voor op de enorme thermische belasting van wedstrijden in de hitte.
Onderzoek bij getrainde wielrenners toont dat een periode van ongeveer tien dagen trainen in warme omstandigheden duidelijke verbeteringen kan geven in warmteafvoer, cardiovasculaire stabiliteit en prestaties tijdens inspanning in hoge temperaturen. Ook op koudere dagen is er een voordeel: sporters kunnen op hogere intensiteit blijven functioneren en de daarbij horende warmte efficiënt afvoeren.
Je hoort steeds vaker de uitspraak dat warmtetraining de nieuwe hoogtetraining is, maar dat is geen letterlijke vervanging. Beide prikkels werken via totaal verschillende fysiologische mechanismen: hoogte draait voornamelijk om zuurstofbeschikbaarheid, terwijl warmte draait om thermoregulatie, plasmavolume en cardiovasculaire efficiëntie. Vooral bij etappewedstrijden in de zomer wordt warmte-acclimatisatie vandaag beschouwd als een waardevolle voorbereiding, en ook de UCI besteedt in recente aanbevelingen expliciet aandacht aan trainen en presteren in warme omgevingen.
Wil je warmte-acclimatisatie zelf opbouwen, ook zonder wedstrijdagenda? Een Health Mate infraroodsauna biedt een comfortabele en veilige manier om je lichaam geleidelijk aan warmte te laten wennen.